tenue-fassia

A Fès, le mariage allie le côté festif au religieux, donnant ainsi lieu à un enchaînement compliqué de cérémonies minutieusement préparées, commençant dès avant l’annonce des fiançailles pour se terminer par les sept nuits nuptiales.

In een goed gedocumenteerde studie die in 1947 werd gepubliceerd, had Roger Le Tourneau de ceremonie van de Marokkaanse bruiloft in Fez, aan het begin van de vorige eeuw.

C’était généralement la mère de famille qui choisissait la fiancée de son fils.

Het kon gebeuren dat zijn keuze werd geleid door traditie: de dochter van de neef, vaak ook de moeder van de familie, had tijdens de recepties waarvoor ze werd uitgenodigd, een volleerd, terughoudend, gedienstig jong meisje opgemerkt, met goede manieren, of bij het bad, ze had een bijzonder gezonde en goed gemaakte jongere onderscheiden.

Si, pour une raison quelconque, elle n’arrivait pas à fixer son choix par elle-même, elle avait recours à des amies, aux marieuses ou, dans le cas des familles modestes, aux brocanteuses “dellalat” qui connaissent beaucoup de monde et peuvent donner d’utiles indications.

Son choix fait, la mère de famille en parlait à son mari et, si celui-ci approuvait le mariage envisagé, ils décidaient tous deux d’avertir leur fils.

Als de jongeman werd overgehaald, begonnen zijn ouders meteen met de onderhandelingen voor een verloving, het huwelijksaanzoek (khotba).

Het was weer haar moeder die de eerste stap zette: onder begeleiding van enkele familieleden in hun beste doen en laten ging ze op bezoek bij de moeder van het meisje en informeerde haar, na de gebruikelijke complimenten, over haar opvattingen; soms kwam ze een beleefde maar duidelijke weigering tegen, anders zei de moeder van het meisje dat ze haar man zou raadplegen en dat ze binnen een paar dagen in principe een antwoord kon geven, waarna "de mannen" het onder elkaar zouden moeten uitpraten.

Toen kwamen de vaders in beeld.

Het liefst op een vrijdag, omdat we meer vrije tijd hebben op die dag kwam de vader van de jongeman de vader van het meisje zoeken, hij was voor de omstandigheid vergezeld door vier of vijf mensen, familieleden of invloedrijke vrienden waaronder, heel vaak, een sheriff.

Zodra het gelukkige nieuws in beide huizen bekend was, brak de jongere uit en de moeder van de jongeman bereidde zich voor op een nieuw bezoek aan de moeder van het meisje (kmalat el-atiya: de vervulling van de belofte), liet ze vooraf enkele cadeautjes meenemen voor haar toekomstige schoondochter: stoffen bonnen, dadels, kaarsen, henna (hennat en-nisba = de henna van de alliantie). De overhandiging van deze cadeautjes, die onder toezicht van een koppelaarster gebeurde, was de aanleiding voor een familiefeestje.

Het bruidsschat ballet

Dan ging ze in gezelschap van verschillende familieleden op weg, kreeg ze een keuzemenu aangeboden en ging ze, na het drinken van thee, onder het voorwendsel van een bezoek aan het huis, op zoek naar haar toekomstige schoondochter die zich als jonge, goed opgevoede persoon had verstopt om aan de blik van de bezoekers te ontsnappen, toen ze eindelijk werd ontdekt, liet ze zich kussen zonder een woord te zeggen, want decorum legde haar het zwijgen op.

Les fiançailles officielles étaient célébrées peu après, un vendredi, dans une mosquée où l’on récitait la “Fatiha”.

De duur van de verloving werd door de families vastgelegd, van zes maanden tot twee jaar, afhankelijk van de omstandigheden.

Gedurende deze periode heeft de verloofde niet gefaald, ter gelegenheid van de islamitische feestdagen, om zijn toekomstige vrouw cadeaus (tafkirat) te sturen: stoffen bonnen, jurken, sieraden.

Het ging er niet alleen om dat de verloofde zijn aanstaande bruid gelukkig maakte, maar ook dat hij in het openbaar liet zien dat hij hun toezegging nog steeds gestand deed.

De bruidsschat en het contract.

De betaling van de bruidsschat betekende het einde van de verloving en het begin van het huwelijksfeest en ging gepaard met het opstellen van het contract.

De datum werd door beide vaders twee of drie weken van tevoren vastgesteld, omdat de uitnodigingen en voorbereidingen moesten worden gedaan.

In beide huizen was er een grote lunch met een traditioneel menu: gevulde kippen, schapen met amandelen en briwat.

Twee notarissen waren uitgenodigd bij de vader van de jongeman, aan het eind van de maaltijd zou hun gastheer de afgesproken som geld voor hen laten tellen in rinkelend geld, in zakken stoppen om het naar het huis van het meisje te brengen, begeleid door de twee notarissen en vier of vijf vertrouwde vrienden.

De vader van het meisje is gebonden aan de gewoonte om, tenzij uitdrukkelijk anders vermeld in het contract, voor de vestiging van het jonge huishouden een bedrag uit te geven dat ten minste gelijk is (mithl) aan het bedrag dat hij als bruidsschat heeft ontvangen.

Dit omvat niet alleen het eigenlijke trousseau van het meisje, maar ook het meubilair dat nodig wordt geacht, gezien de sociale achtergrond van het jonge paar.

Zodra de bruidsschat was betaald, werd de datum van de bruiloft vastgelegd: deze vond bijna altijd plaats in de zomer om te voorkomen dat de regen de vele ceremonies die in de patio's plaatsvonden, zou onderbreken.

Voorbereidingen

Vijf dagen voor de huwelijksnacht brachten de bruidsmeisjes alles wat ze nodig hadden om de kamer van de bruidegom in te richten naar het huis van de bruidegom.

Deze dag werd nahar en tankil genoemd (verhuisdag) en was de aanleiding voor twee feesten met muzikanten (tabbalat) in elk van de twee families.

De volgende dag werd nahar ez-zina (de dag van de verfraaiing) of nahar el-farch (de dag van de matrassen) genoemd: de koppelaarsters bereidden alles wat het meisje mee naar haar nieuwe huis moest nemen (banken, kussens, tapijten, spelden, spijkers, gordijnringen, etc.) zorgvuldig voor en stuurden haar daarheen.

Elles s’y rendaient elles-mêmes pour aménager l’alcôve nuptiale (dakhchoucha) : à cet effet, elles empilaient des matelas les uns sur les autres pour en former une cloison ne laissant entre elle et le mur que la largeur d’un matelas, le lit nuptial; la cloison de matelas et les murs de la pièce étaient décorés d’étoffes brodées et de tentures (haïti).

Een zorgvuldig voorbereide ceremonie

Quinze jours à l’avance, la jeune fille se rendait toutes les deux nuits au bain pour les sept ablutions rituelles, la dernière séance, qui correspondait à l’avant-veille de son entrée au domicile conjugal, était marquée par la cérémonie du Takbib (lavage avec les seaux).

La fiancée arrivait, escortée de parentes et d’amies; les employées du bain (tayyabat) l’attendaient à la porte et la conduisaient processionnellement dans la salle la plus reculée en chantant les louanges du Prophète et en poussant des youyous.

Twee vrouwelijke familieleden kleedden het meisje uit en hielden haar ogen en lippen dicht uit angst voor de genieën van de plaats.

Sept seaux d’eau tiède étaient rangés là; les employées puisaient successivement dans chacun au moyen d’un récipient apporté de La Mecque (tasa mekkawiya) et versaient l’eau sur la tête de la fiancée qui, à l’issue de la cérémonie, était désormais sous la protection des anges.

On la revêtait de vêtements neufs et “on la coiffait d’une somptueuse étoffe brodée de noir (mharma)”.

Les employées du bain reprenaient leur chant : après avoir dit la beauté de la jeune fille et réitéré les louanges du Prophète, elles recevaient quelque argent, ainsi que le vêtement porté par la jeune fille à son arrivée et qu’elle ne devait plus mettre.

On voit qu’il s’agissait là d’un rite de purification et de passage : la jeune fille venait d’entrer dans une nouvelle phase de sa vie, brisant tout net avec le passé.

Le jour suivant, ou plutôt la soirée suivante (car c’était en fin de journée et pendant la nuit qu’avaient lieu presque toutes ces cérémonies), était dite kwaleb sghar.

Dès cinq heures, le patio se remplissait de femmes élégantes qui venaient prendre le thé, cependant que la jeune fille restait derrière son rideau avec ses meilleures amies, ses confidentes qui la soutenaient et l’encourageaient en cette grande épreuve.

Vanaf die dag, en tijdens alle ceremonies, speelden twee gasten (barzat) een bijzondere rol.

C’étaient deux proches parentes du mari, récemment mariées, qui, sans fard, mais vêtues comme l’épousée, se tenaient de chaque côté de la porte, à l’intérieur de la pièce nuptiale.

Chacune d’elles avait à sa disposition une marieuse qui l’aidait à se vêtir.

Pendant tout ce temps, le fiancé menait, de son côté, une vie hors de l’ordinaire : son père s’était fait prêter une maison voisine de la sienne qui, durant quelques jours, abritait le jeune homme et ses amis, on la nommait dar islan, tandis que la demeure nuptiale, la demeure paternelle du jeune homme, portait le nom de dar el-‘ors.

Le fiancé s’y rendait dans l’après-midi qui précédait la nuit des noces, ou même la veille, accompagné de jeunes gens de son âge (les gens d’âge mûr étaient les hôtes de son père au dar el-‘ors).

Dans la soirée qui précédait la première rencontre du mari et de la femme, le coiffeur de la famille apportait à dar el-‘ors une grande chaise de bois peinte de couleurs claires, puis faisait chercher le jeune homme à dar islan. Un cortège se formait, quelques-uns des garçons d’honneur prenaient le fiancé sur leurs épaules au milieu des rires et le portaient, capuchon rabattu sur la tête, jusque sur la chaise du coiffeur, placée dans le patio.

De bruid was gekleed als een pop...

Cette cérémonie s’appelait el-ghrama e’ala el-‘aris fi ‘ch-chliya (la contribution en l’honneur du marié sur la chaise), ou tout simplement ech-chliya (la chaise).

Na afloop heeft de kapper zijn taken uitgevoerd door het hoofd van de bruidegom te scheren en zo nodig een baard te maken, waarna de processie terugkeerde naar dar-islan, op dezelfde manier als voorheen.

Huwelijksceremonies

Tous ces préparatifs étant terminés, on en arrivait enfin au mariage proprement dit (Lilet es-dkhoul : la nuit de l’arrivée).

Die nacht was er een feest in de drie huizen waar de bruiloft werd gehouden, de twee familiehuizen en het huis waar de bruiloft werd gehouden, de twee familiehuizen en het huis van de bruidegom.

Aan het begin van de nacht was het huis van het meisje het hoofdpodium.

Tot ongeveer één uur 's nachts waren de patio en de begane grond gereserveerd voor mannen: alle vrouwen, inclusief de verloofde, gingen met pensioen op de eerste verdieping.

Le cortège nuptial se formait : en tête venaient les hommes de la famille du marié, puis les marieuses, suivies de la mariée et de six ou huit de ses parentes, habillées exactement comme elle, pour que les génies ne sussent à qui se prendre s’ils venaient à rencontrer le cortège, les parents de la mariée, hommes et jeunes garçons, fermaient la marche.

Kaarsen die door lucifers en kinderen worden gedragen, verlichten deze vrolijke theorie.

Ze leidden haar vervolgens gesluierd naar de drempel van de bruidskamer en presenteerden haar twee broden (khobza) die ze onder elke arm hield en een sleutelbos, waarvan er twee haar omlijsten, de ene met een kom melk, de andere met een dienblad met dadels.

De schoonmoeder zou naar voren komen, een zilveren munt aan de koppelaarsters geven,

Hief de sluier op die het gezicht van haar schoondochter bedekte, die haar ogen dicht hield, kuste haar licht op de wang en liet de sluier terugvallen, toen nam ze een slokje melk uit de kom die haar door de negafa was overhandigd, nam een datum van het dienblad dat haar door de andere negafa was overhandigd en keerde terug naar haar plaats.

Zo kreeg de bruid vanaf het begin de welkomstgroet (slam) van haar schoonmoeder: nog voordat ze met haar man verenigd was, werd ze door haar familie geadopteerd.

Ondertussen gingen twee bruidsmeisjes naar dar islan om de bruidegom te halen om ongeveer vijf uur 's morgens, ze brachten hem a jellaba en een branderige van fijne wol en witte zijde (ksa) die zijn vrienden hem hielpen om zijn kleren aan te trekken; allen dan, jonge mannen en bruidsmeisjes, vergezelden hem naar de deur van het bruidshuis, de jonge mannen kwamen niet binnen, maar brachten hulde aan de bruidsmeisjes, alleen de bruidegom kwam de patio binnen en, met zijn kap over zijn ogen gevouwen, maakte hij zich een weg tussen de menigte van de gasten om de kamer van zijn vrouw te bereiken.

Hij stond achter haar, en de bruidsmeisjes prezen haar weer.

Toen draaiden de bruidsmeisjes de jonge vrouw naar de kant van haar man en hieven de sluier op die haar gezicht bedekte, voor het eerst keken de twee echtgenoten elkaar in de meeste gevallen aan.

De eerste dag na de "nacht van aankomst" werd sbah (ochtend) genoemd.

Vroeg in de ochtend ging de man naar de duistere islam waar hij zijn beste vrienden ontmoette en vervolgens terugkwam voor de lunch in de bruidskooi.

Na het diner keerde de man terug naar de alkoof, die nacht was meestal de nacht van de voltooiing van het huwelijk.

De bonne heure le lendemain (sbohi), toutes les femmes mariées étaient réunies, attendant les marieuses qui bientôt apportaient, taché de sang, le caleçon de la jeune épousée, elles l’avaient d’abord montré aux parents du marié qui leur avaient donné de l’argent en signe d’allégresse, la même cérémonie (es-sarwal : le pantalon) se renouvelait chez les parents de la mariée, leurs invitées s’en allaient aussitôt et la maison reprenait sa vie coutumière.

L’après-midi du même jour, à la maison nuptiale, avait lieu la présentation des cadeaux offerts par le mari à sa femme : cette cérémonie prenait place pendant l’exposition de la mariée faite selon le même rite que la veille.

Les deux jours suivants (nahar thani sbohi et nahar thaleth sbohi : le lendemain et le surlendemain du sbohi), la mariée était exposée à la fin de l’après-midi et recevait la visite de son époux, cependant que les invitées continuaient à affluer à la maison nuptiale.

Dès le lendemain du sbohi (nahar thani sbohi), dar islan perdait son caractère particulier, mais le marié continuait d’y passer toutes ses journées avec quelques-uns de ses amis les plus chers, jouant aux cartes, plaisantant ou devisant.

De vijfde dag werd nahar hall er-ras (de dag van de bevrijding van het hoofd) genoemd: de bruidsmeisjes maakten het speciale kapsel van de bruid (selta) ongedaan en vervingen het door het kapsel van getrouwde vrouwen, een vlecht aan elke kant van het hoofd.

Les invitées étaient nombreuses pour assister à cette cérémonie qui consacrait le changement d’état de la jeune femme, elles étaient fort élégamment vêtues.

De bruid, altijd rijkelijk versierd, was echter gekleed in eenvoudigere kleren.

Les marieuses la faisaient asseoir sur le seuil de la pièce, dos au patio, le mari arrivait alors et, ayant pris des mains d’une marieuse une natte des cheveux de son épouse, s’appliquait à en dénouer quelques tresses, cela fait, il collait une pièce d’or sur son front et laissait aux marieuses le soin de la coiffer, après quoi elle était présentée aux invitées sans maquillage, et les yeux ouverts.

Le deuxième jour, appelé nahar el-ghsil (le jour de la toilette), à cause du bain de la nuit, les marieuses, avant d’exposer l’épousée, lui ajustaient sur la tête le bonnet des femmes âgées et de bonne famille (hantouz).

Puis l’exposition avait lieu, mais trois fois de suite, la mariée portant chaque fois un costume différent (Ibasat).

Le septième jour enfin, après que les époux avaient passé une dernière nuit dans l’alcôve nuptiale, les marieuses venaient remettre tout en ordre et quittaient la maison nuptiale.

Voortaan waren de echtgenoten opnieuw zoals andere mensen, nadat ze de riten die gepaard gingen met hun verandering van staat hadden bevredigd.

Cependant le neuvième jour, la jeune mariée faisait le pain “pour qu’il y en ait toujours beaucoup dans la maison” et préparait un plat de poisson, car “manger du poisson porte chance”.

Bron lematin.ma

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Sluit
Aanmelden
Sluit
Winkelwagen (0)

Geen producten in je winkelmand. Geen producten in je winkelmand.

Marokkaanse Kaftan online te koop